The Great 78 Project bizi nasıl etkileyecek?
İnternet Arşivi, dijital koruma çabalarını telif hakları yasaları karşısında savunma mücadelesinde önemli bir hukuki engeli daha aşmayı başardı. Kurumun “Great 78 Projesi” adlı müzik koruma programının telif hakkı ihlali yaptığı iddialarına odaklanan müzik plak şirketleri ile İnternet Arşivi arasındaki dava, nihayet uzlaşmayla sonuçlandı. Pazartesi günü taraflar arasında bir anlaşma metni imzalandı ve davanın düşürülmesi için de aynı gün mahkemeye başvuru yapıldı. Uzlaşma koşulları ve ödenen miktar henüz kamuoyuna açıklanmadı; hatta bu meblağın gizli kalması da oldukça muhtemel. İnternet Arşivi ekibi de konuyla ilgili kısa bir blog güncellemesi dışında, “Taraflar tüm iddialar için gizli bir çözüme ulaştı ve bu konuda başka bir kamuoyu açıklaması yapmayacaklardır” demekle yetindi.
2023 yılında açılan bu dava, telif haklarının korunması ile kültürel içeriğin muhafaza edilmesi arasındaki bitmek bilmeyen çatışmanın yeni bir örneğini teşkil ediyor. Uyuşmazlığın merkezinde yer alan “Great 78 Projesi”, yaklaşık 1898’den 1950’lere kadar üretilen ve vinil plakların öncüsü sayılan 78 devir taş plakların dijitalleştirilmesini ve gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyordu. Dolayısıyla İnternet Arşivi’nin kopyalamaya çalıştığı eserler, güncel müzik kayıtları değil; fiziksel kopyalarının dijital ortama aktarılmaması halinde sonsuza dek kaybolma riski taşıyan, yıllanmış nadir eserlerdi.
2017’de başlatılan Büyük 78 Projesi kapsamında, Louis Armstrong ve Frank Sinatra gibi efsanevi sanatçıların eserleri de dahil olmak üzere yaklaşık 400.000 plak başarıyla dijitalleştirilmişti. Ancak, bir grup plak şirketi, orijinal şikayetlerinde bu dijital kayıtların ücretsiz ve herkesin erişimine açık hale getirilmesinin telif hakkı ihlali olduğunu ve kendileri için ciddi bir mali kayba yol açtığını ileri sürmüştü. Şirketler, projeyi “nesiller boyu müziğin toptan çalınması” olarak nitelendirmiş ve İnternet Arşivi’ni “toplu ihlalciler” olmakla itham etmişti.
Bu önemli hukuki sürecin sonunda gelinen noktada, Great 78 Projesi’ne ait dijital kayıtlar İnternet Arşivi üzerinde hala görüntülenebilir durumda. Uzlaşma koşullarının gizliliği nedeniyle, projenin bu anlaşmanın bir parçası olarak kaldırılıp kaldırılmayacağı ya da erişime devam edip etmeyeceği ise şimdilik belirsizliğini koruyor. Bu durum, dijital çağda kültürel mirası koruma misyonunun, fikri mülkiyet haklarıyla nasıl dengeleneceği konusunda süregelen tartışmaları bir kez daha gündeme getiriyor.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
