Yüzyıllık gizem aydınlandı. Güvercinler nasıl yol buluyor?
Uzun mesafeler katettikten sonra bile yuvalarına dönebilen güvercinlerin şaşırtıcı yön bulma yeteneği, bilim dünyasında yüzyıllık bir gizemdi. Yeni bir araştırma, bu üstün navigasyon becerisinin kuşların karaciğerleriyle ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Science dergisinde yayımlanan bulgulara göre, özellikle bulutlu günlerde, güneş ışığı yerine Dünya’nın manyetik alanına bağımlı kaldıklarında, güvercinler karaciğerlerindeki demir açısından zengin bağışıklık hücrelerini dahili bir pusula gibi kullanıyor olabilirler. Bu keşif, hayvanlardaki manyetoresepsiyon, yani Dünya’nın manyetik alanını algılama kabiliyetine dair derinlemesine bilgiler sunuyor.
Göçmen kuşlar, deniz kaplumbağaları, ıstakozlar ve balinalar gibi pek çok canlı türü tarafından uzun mesafeli seyahatlerde kullanılan bu “altıncı hissin” sırrı aydınlanıyor. Almanya’daki Max Planck Hayvan Davranışları Enstitüsü’nden zoolog Martin Wikelski, güvercinlerin manyetizma duyusunun gizemini çözdüklerini belirtiyor. Araştırmacılar, güvercinlerin karaciğerlerinde bulunan makrofaj adı verilen demir yüklü bağışıklık hücrelerinin “süperparamanyetizma” adı verilen özel bir manyetik özellik sergilediğini keşfetti. Bonn Üniversitesi’nden immünolog Clivia Lisowski, güvercin manyetik alandan geçerken bu hücrelerdeki negatif yüklü parçacıkların hizalanarak süperparamanyetik hale geldiğini açıkladı. Dahası, bu makrofajların sinir liflerine yakın kümelenmesi, yön bilgilerini beyne aktarabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Bu hipotezi test etmek amacıyla, bilim insanları 34 posta güvercinini yaklaşık 19 kilometrelik bir rota boyunca evlerine uçmaları için eğitti ve GPS takip cihazları taktı. Ardından, kuşların yarısına karaciğerlerindeki makrofajları yok eden bir ilaç enjekte edildi. Tamamen bulutlu bir günde serbest bırakıldıklarında, karaciğer makrofajları işlevsel olan güvercinler 70 dakika içinde evlerine dönerken, hücreleri tükenmiş olanlar amaçsızca uçtu ve güneş tekrar görünene kadar yuvalarına ulaşamadılar. Lisowski, bu grubun “tamamen kaybolduğunu” ve “çılgınca her yöne gittiklerini” ifade etti.
Araştırmacılar, karaciğer makrofajlarının manyetik alanı tam olarak nasıl algıladığını ve bu bilgiyi beyne nasıl ilettiğini henüz kesin olarak bilemeseler de, bulguların oldukça ikna edici olduğu belirtiliyor. Bu çalışma, yüzyıllık bir muammanın çözümüne önemli bir adım atarken, hayvanların doğadaki inanılmaz navigasyon yetenekleri hakkında yeni kapılar açıyor.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
