Antik Mısır Mirası son anda kurtarıldı.
New York’taki John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı (JFK) üzerinden Birleşik Devletler’e yüzlerce antik Mısır eserini yasa dışı yollarla sokmaya çalışan Ashraf Omar Eldarir, altı ay hapis cezasına çarptırıldı. 2020 yılında üç büyük bavul dolusu çalınmış eserle yakalanan 52 yaşındaki Eldarir, bu yılın başlarında dört ayrı kaçakçılık suçlamasını kabul etmişti. Savcılık açıklamasına göre Eldarir, uzun süredir devam eden ve geniş bir alanı kapsayan bir “kaçakçılık şebekesinin” kilit isimlerinden biriydi.
Soruşturma kapsamında, Eldarir’in kurduğu bu şebekeden toplam 600 tarihi eser ele geçirildi. Ele geçirilen eserlerin 590 adedi, Eldarir’in 22 Ocak 2020’de havalimanına getirdiği valizlerden çıktı. Yaklaşık 82.000 dolar değer biçilen bu paha biçilmez koleksiyonun içinde, altın cenaze muskaları, mezarlardan çıkarılmış ahşap heykeller ve Mısır Orta Krallık dönemine, yani MÖ 1900’lü yıllara ait keten giysiler bulunuyordu. Doğu New York ABD Başsavcısı Joseph Nocella Jr., yaptığı açıklamada, “Sanık, Mısır’ın kültürel hazinelerini yağmaladı ve bu eserleri yasa dışı yollarla ceplerini nakit parayla doldurmak için bir aldatmaca ağının parçası olarak ABD Gümrük yetkililerine beyan etmedi. Başka ülkelerin kültürel zenginliklerini çalıp ABD’ye kaçıranlar, suçlarının hesabını vereceklerini bilmelidir” ifadelerini kullandı.
Yakalanan eserlerin “topraktan yeni çıkmış gibi toprak koktuğu” belirtilirken, Eldarir’in cep telefonunda ele geçirilen videolarda, mezar hırsızlarının Mısır’da yağmalanmış eserleri bir pazarmış gibi sergiledikleri görülüyordu. Eldarir’in 2011’den bu yana Mısır’dan eser kaçırıp özel müşterilere sattığı ve bu yolla “on binlerce dolar” kazandığı ortaya çıktı. Kaçakçı, eserlerin kökenine dair sahte belgeler hazırlamış ve bu objelerin dedesine ait bir koleksiyondan geldiğini iddia etmişti. Hatta dijital “sahtecilik araçları” arasında, eserlerin dedesiyle birlikte gösterildiği manipüle edilmiş fotoğraflar bile bulundu. Sanat suçları uzmanı Erin L. Thompson, bu tür sahteciliklerin müzeler ve müzayede evlerinin köken bilgisi istemeye başlamasından bu yana yapıldığını ancak yetkililerin bu bariz sahtekarlıklara defalarca kanmasının ardında yatan sebebin, aslında kanmak istemeleri olduğunu dile getirdi.
Eldarir’in havalimanında yakalanmadan önce de birçok başarılı kaçakçılık faaliyeti gerçekleştirdiği belirlendi. 2018 yılında bir kadın lahit kapağı, sakallı bir maske ve başka büyük bir maskeyi ülkeye sokup sırasıyla 3.750, 1.500 ve 800 dolara sattığı, bu parçaların “farkında olmayan alıcılar” tarafından satın alındığı kaydedildi. 2019’da ise dikey bir yılanın yanında bir insanı tasvir eden çok renkli bir rölyefi neredeyse 4.000 dolara elden çıkarmış, aynı yıl iki adet antik Roma dönemi kireçtaşı eserini 1.000 ve 1.200 dolara satmıştı. Yargıç Rachel P. Kovner, Eldarir’in mahkumiyet duruşmasında, “Bu, oldukça pervasızca devam eden ciddi bir suçtur” sözleriyle durumun ciddiyetini vurguladı.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
