Oxford Sözlüğü yılın kelimesi olarak Rage Bait dedi. Dijital manipülasyonu gözler önüne seriliyor.
Dilbilim dünyasının en kapsamlı çalışmalarından biri olan Oxford İngilizce Sözlüğü (OED), ilk cildinin yayımlanmasından bu yana 140 yılı aşkın süredir dilin sürekli değişen yapısıyla mücadelesini sürdürüyor. Yayıncı Oxford University Press (OUP), sözlüğe olan ilgiyi canlı tutmak amacıyla son yıllarda “yılın kelimesi veya ifadesi” ödülünü internet dünyasına yönelik terimlere vererek dikkat çekiyor. Nitekim, 2013’te “selfie”, 2015’te “emoji gözyaşları” ve 2022’de “goblin mode” gibi dijital kültüre ait popüler kelimeler bu onura layık görülmüştü.
Bu prestijli ödülün seçim süreci, OED tarafından hazırlanan kısa listenin halk oylamasına sunulmasıyla başlıyor ve nihai kararı deneyimli dilbilimciler belirliyor. Bu yılki yarışta “aura farming” ve “biohack” gibi terimleri geride bırakan kazanan ise “rage bait” oldu. OED, “rage bait” ifadesini şu şekilde tanımlıyor: “Çevrimiçi ortamda, genellikle bir web sitesi veya sosyal medya hesabının trafiğini ya da etkileşimini artırmak amacıyla, hayal kırıklığı yaratarak, kışkırtarak veya rahatsız edici nitelikte içerikler üreterek kasıtlı olarak öfke veya infial uyandırmak için tasarlanmış dijital içerik.”
Esasen, çevrimiçi platformlarda birçok etik dışı yayıncının kullanıcıları kasıtlı olarak kışkırtıp kızdırmak, tıklamaya teşvik etmek ve platformlarındaki etkileşimi artırmak amacıyla başvurduğu manipülatif taktikleri ifade eden bu terim, günümüzde neredeyse her alanda yaygın bir şekilde gözlemleniyor. Siyaset arenasından futbol dünyasına, ünlü kültüründen sosyal medyaya kadar geniş bir yelpazede karşımıza çıkan “rage bait” kullanımının geçtiğimiz yıl içinde tam üç katına çıktığı Oxford University Press tarafından özellikle vurgulanıyor. Bu kavramın, sıkça karıştırıldığı ancak artık eski anlamını büyük ölçüde yitirdiği düşünülen “clickbait” (tıklama tuzağı) ile dikkatli bir şekilde ayrıştırılması gerekiyor. Zira clickbait, okuyucuyu cezbetmek için kışkırtıcı veya yanıltıcı bir başlık anlamına gelirken, “rage bait” okuyucuda doğrudan öfke uyandırmayı hedefler.
“Rage bait” terimi, “şiddetli bir öfke patlaması” anlamına gelen “rage” ve “çekici yem” manasına gelen “bait” kelimelerinin birleşimiyle oluşmuş birleşik bir ifadedir. Her iki terim de İngilizcede Orta Çağ’a dayanan köklere sahiptir. Etimolojik olarak “clickbait” ile bağlantılı olsa da, “rage bait” özellikle öfke, anlaşmazlık ve kutuplaşmayı tetiklemeye odaklanmasıyla onu ayırır. Oxford Languages Başkanı Casper Grathwohl, bu kelime seçiminin çevrimiçi taktiklere karşı artan medya okuryazarlığını yansıttığını dile getiriyor. Grathwohl’a göre, “rage bait” kelimesinin ortaya çıkışı ve kullanımındaki artış, çevrimiçi ortamdaki manipülasyonlara karşı farkındalığımızın yükseldiğini gösteriyor. Eskiden internet, merak uyandırarak tıklama toplamaya odaklanırken, günümüzde duygularımızı hedef alarak onları ele geçirme ve davranışlarımızı yönlendirme eğiliminde önemli bir değişim yaşanmıştır.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
