Kuantum mekaniği cephesinde bir keşif net Nobel alıyor.
Kuantum mekaniği alanında çığır açan keşiflere imza atan üç bilim insanı, Fizik Nobel Ödülü’ne layık görüldü. Royal Swedish Academy of Sciences tarafından İsveç’in başkenti Stockholm’de yapılan duyuruya göre, bu önemli çalışmaların tanınması tam otuz yıl sürse de, 1980’lerden bu yana birçok teknolojik gelişmenin temelini oluşturduğu kabul edildi. Kaliforniya Üniversitesi’nden (Berkeley) İngiliz Profesör John Clarke, Yale Üniversitesi’nden Fransız Profesör Michel H. Devoret ve Kaliforniya Üniversitesi’nden (Santa Barbara) Amerikalı Profesör John M. Martinis, bu yılın Nobel Fizik Ödülü’nün sahipleri oldular.
Ödül, üçlünün özellikle 1984-1985 yıllarında gerçekleştirdiği, elektrik devreleri üzerindeki deneylere dayanıyor. Nobel Komitesi’nin ifadeleriyle, bu araştırmalar “bir elektrik devresinde makroskopik kuantum mekaniksel tünelleme ve enerji nicemlemesinin keşfine” yol açtı. Bilim insanları, süperiletkenlerden inşa edilmiş, yani elektrik direncini sıfıra indirgeyerek akım iletebilen elektronik bir devre üzerinde bir dizi deney yaptı. Bu süperiletken bileşenler, ince bir yalıtkan katmanla birbirinden ayrılmıştı; bu düzeneğe Josephson eklemi deniliyor. Devrenin çeşitli özelliklerini ölçerek, içerisinden akım geçirildiğinde ortaya çıkan fenomenleri kontrol etmeyi ve incelemeyi başardılar. Bu deneylerde, süperiletken boyunca hareket eden yüklü parçacıklar, tüm devreyi dolduran tek bir parçacık gibi davranan bir sistem oluşturdu.
Bu öncü çalışmalar, günümüzdeki bilgisayar çiplerine güç veren transistörlerde dönüştürücü gelişmelere yol açmakla kalmadı, aynı zamanda yeni nesil kuantum teknolojisinin de temelini attı. Kuantum kriptografisi, kuantum bilgisayarları ve kuantum sensörleri gibi alanlar, bu keşifler sayesinde hızla ilerliyor. Nobel Komitesi, “Mobil telefonlar, kameralar ve fiber optik kablolar da dahil olmak üzere günümüzde kullanılan hiçbir ileri teknoloji, kuantum mekaniğine dayanmadan var olamaz” açıklamasını yaptı. Fizik Nobel Komitesi Başkanı Olle Eriksson da, yüzyıllık kuantum mekaniğinin sürekli yeni sürprizler sunmasını ve tüm dijital teknolojinin temeli olmasını övgüyle karşıladı.
Ödül haberinin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Profesör Clarke, “Tamamen şaşkınım. O zamanlar bunun bir Nobel Ödülü’nün temeli olabileceğini hiçbir şekilde fark etmedik. Bu, kuantum bilgisayarının geliştirilmesine yol açan bir şey” diyerek duygularını dile getirdi. Üç bilim insanı, bu prestijli ödül kapsamında 11 milyon İsveç kronu (yaklaşık 872.000 Sterlin) değerindeki para ödülünü de paylaşacaklar.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
