4.000 yıllık ok saldırısının kanıtı, bronz çağ insanının kaburgasında hala saplı.
İspanya’nın kuzeydoğusundaki Pirene Dağları’nda bulunan yüksek irtifalı bir mağarada yapılan kazılarda, Bronz Çağı’na ait bir insan kalıntısında dikkat çekici bir bulguya rastlandı: Bir ok ucu, 4.000 yıl önce hedef aldığı kişinin kaburgasında hâlâ saplı duruyor. Uzmanlar, bu keşfin bölgedeki şiddetli çatışmaların doğrudan kanıtı olduğunu belirtiyor.
Katalonya İnsan Paleoekolojisi ve Sosyal Evrim Enstitüsü (IPHES) tarafından yürütülen kazılarda bulunan kaburga kemiği, Roc de les Orenetes adlı mağarada gün yüzüne çıkarıldı. Bu mağara, Erken Bronz Çağı boyunca bir mezarlık olarak kullanılmıştı. Kaburgadaki taş (çakmaktaşı) uçlu okun, arkadan gelen bir saldırıda isabet ettiği ve kurbanın bu yarayla bir süre yaşadığı, kemiğin kaynaşma belirtilerinden anlaşıldı.
2024 yılında American Journal of Biological Anthropology dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bölgede bulunan 6.000’den fazla iskelet kalıntısından en az 51’i analiz edildi ve bunların bir kısmında baltalar ve hançerlerle yapılan kesik izleri tespit edildi. Yeni bulunan ok ucu ise, silahlı çatışmaların sıradan bir ölüm sebebi olduğunu ve bireyler arası şiddetin bölgede yaygınlaştığını ortaya koyuyor. Çalışmanın başındaki arkeolog Carlos Tornero’ya göre, bu bulgu ilk varsayımlarını doğrudan doğrulayan somut bir kanıt niteliğinde.
İskoçya’daki Edinburgh Üniversitesi’nden arkeolog Miguel Ángel Moreno-Ibáñez, okla vurulmuş kaburganın analizini yürüttü. Önceki araştırmalarında da aynı mağarada ölüm anında veya hemen öncesinde meydana gelen travmalara dair izler tespit etmişti. Araştırmacılar, mağarada gömülü kişilerin yerleşik tarım topluluklarına ait olduğunu, saldırganların ise muhtemelen göçebe avcı grupları olduğunu düşünüyor.
1969’da bir yerel halk tarafından keşfedilen Roc de les Orenetes’teki çalışmalar sürüyor. Saplı ok ucu şu anda X-ışını mikrotomografiyle inceleniyor. Uzmanlar, okun saplandığı açı, atıcının konumu ve darbenin şiddeti gibi detayları ortaya çıkarmayı hedefliyor.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
