Total War Shogun 2’de efsanevi serilere ek olarak Japon tarihiyle de sizleri bilgilendirmek istiyoruz. Buyurun Savaşan Ülkeler Dönemi’ne bir bakış atalım.
Japonya dendiğinde çoğu kişinin aklına anime, manga, bir zamanlar günümüzdeki Ainuların ataları olan Jomonların yaşadığı toprakların sınırında bulunan ve Meiji Restorasyonu’na kadarki adı Edo olan Tokyo’nun Şinjuku semti gelir. Ancak zihnimizde canlanan bu Japonya örnekçesinden uzun zaman önce Japon beyliklerinin birbirleriyle sürekli vuruştukları, hiyerarşik düzenin altüst olduğu, kiminin tarihin tozlu sayfalarına karışırken kiminin de yoktan var olup en tepeye çıkmaya tegimli* olduğu bir dönem vardı. Adının Türkçesi “Savaşan Ülkeler Çağı”, özgün adı “Sengoku Jidai” olan bu dönem; Prens Şōtoku’nun Reformları, İşşi Suikastı, Taika Reformları, Taihō Kanunları, Gen-Pei İç Savaşı, Moğol Saldırısı ve Kenmu Restorasyonu sonrasında Japonya’nın yazgısını belirleyen kanlı, bir o kadar da umut ve bilgelik dolu bir süreci barındırmıştır.
“Savaşan Ülkeler Çağı”nı anlatmadan önce bu döneme öncülük eden olaylara bakmak gerekir. Bu döneme damgasını vuran samuray sınıfının kökenini Kebiişilerde aramak gerekir. Silahlı muhafız gücü olan Kebiişilere gereksinim duyulması; Taika-Taihō-Yōrō reformları sonrasında merkeziyetçi bir yapıya evrilmeye başlayan Japonya’da merkezi hükümeti ayakta tutma ve hükümdara bağlılık bağlamında ortaya çıkmıştır. Asuka döneminde silahlı muhafız gücü gereksinimini karşılayan öge Mononobe Klanı iken Soga Klanı’nca elenmiş, Soga Klanı ise Fujivara tarafından ortadan kaldırılmıştır. Soga no İruka’nın öldürüldüğü İşşi Suikastı’nda başrollerden birinin sonradan Fujivara soyadını alacak olan Nakatomi Kamatari olması, Fujivara ailesinin 20. yüzyılın ortalarına dek kesintisiz bir etkiye sahip olmasını sağlamıştır. Japon imparatorluk hanedanının yazgısının sıkı sıkıya Fujivara ailesine bağlandığı bu süreçte her imparatorun hem annesi hem de karısı Fujivara ailesinden seçilecek ve ülke de facto olarak Fujiwara ailesince yönetilecekti. Fujivara ailesinin askeri gücünün olmaması ise imparatorun gücünü kesinleştirmek için silahlı muhafız örgütlerinin kurulmasına yol açmıştır; bu silahlı muhafız örgütlerinden biri Kebiişilerdir. Kebiişiler başkentin asayişinden sorumlu bir polis gücü görevini görmüştür.
“Savaşan Ülkeler Çağı”na damga vuran bir öteki öge de “Şōgun” makamıdır. 8. yüzyılın ikinci yarısından beri günümüzdeki Tokyo’nun daha kuzeyindeki avcı-toplayıcı yerli Emişilerle tarımla uğraşan, başkentten uzak olmalarının etkisiyle merkezileşme çabasına ayak direyen grupların ayaklanmaları sorun olmaktaydı. Bu dönemde Heian sarayları için harcanan ödeneğin yanına bu ayaklanmaların eklenmesi hükümet hazinesinin boşalmasına neden olmuş, gönderilen askerler ayaklanmalara karşı bir türlü başarılı olamamıştır. Vur-kaç taktiği ile merkezden gönderilen orduları yenen ayaklanmacılara karşı strateji ve taktik alanlarında yetenekli bir generale gereksinim duyulmaktaydı. Bu gereksinimi karşılayan kişi ise soylu Ōtomo ailesinden gelen Ōtomo no Otomaro olmuştur. Ōtomo no Otomaro’ya bizzat imparator tarafından elçilik kılıcı olan “Settō” verilmiş ve “Seitai Şōgun”, Türkçesiyle “Doğulu Barbarları Dize Getiren General” ilan edilmiştir. Böylece Ōtomo no Otomaro Japon tarihinde “Şōgun” unvanını kullanan ilk kişi olmuştur. Japon tarihinde Şōgun unvanını kullanan bir öbür kişi ise Ōtomo no Otomaro’nun yardımcısı olan ve askeri yetenekleriyle öne çıkarak zamanla savaşçılar arasında bir efsane haline gelen Sakanoue no Tamuramaro’dur.

Genpei Savaşı’na giden sürece bakarken taşrada kendi klanlarını kuran asillere odaklanmak gerekir. 10. ve 11. yüzyıllarda başkentteki Fujivara gibi güç odaklarıyla iş birliği yoluyla yeni yerel güç odakları oluşuyordu. Kanunlarla topluma ait olması sağlanan topraklar ve işleme haklarının soylularla tapınaklara sağlanan ayrıcalıklar nedeniyle soylularla tapınaklara devredilmesinin, az sayıda kişinin elinde büyük arazilerin toplanmasının yanında giderek artan sayıdaki prens ve prenseslerden bazıları taşra vilayetlerine ayrıcalıklarla gönderilip yerleştiriliyorlardı. Bu soylular hanedan üyesi olmaları ve vergi avantajları sayesinde taşrada kendi klanlarını kurmaya başlamışlardı. İmparator Kammu döneminde başlayan bu eğilimin başlangıçta vilayetleri kontrol altında tutabilmenin bir aracı olarak görülmesine karşın özerk davranışların sergilenmesi, Taika Reformları ile yıkılmaya çalışılan klan aidiyetinin yeniden ve daha güçlü bir şekilde ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Bu yeni klan değişkesinin en önemli yansıtmacıları Taira (Heike) ile Minamoto (Genji) klanları olmuştur. Tairalar kendi kökenlerini İmparator Kammu’nun çocuklarından Prens Kazuravara’nın kuzeyde bulunan, günümüzdeki Yamagata iline karşılık gelen Kōzuke iline gönderilmesine bağlamakla birlikte pek çok kola ayrılmışlardır. Minamotolardaki köken anlatısı ise İmparator Saga ile Seiva’nın kuzeydeki Kazusa ile Hitaçi illerine gönderdikleri prenslere dayanmaktadır. Sözü geçen prenslerden biri olan Sadazumi’nin oğlu Minamoto no Tsunemoto, Japon tarihinde askeri açıdan çok önemli olacak olan Seiva Genji kolunun kurucusu olarak tanınmaktadır. Prenslerin gönderildikleri illere baktığımızda Emişi topluluklarıyla olan sınır bölgesini emniyet altına alma amacının güdüldüğü görülmektedir. Bu seçimin bir etkisi olarak ileride sınır bölgesinde yaşayanlara tanınan vergi avantajlarından yararlanmak üzere bölgeye yerleşen, sözü edilen prenslerin soyundan gelen kişilerin buyruğu altına giren kişilerin dinamizmi merkezi yönetimin kontrol alanından taşmaya başlamıştı.
Bu yaşananlar bağlamında dönemin Japonya’sında iki temel yaşam yöneliminin oluştuğundan söz etmek gerek. Bunlardan biri başkent Heian’daki saray çevresinde toplanan Budist meditasyon yöntemleri, edebiyat ile öteki sanatlar iken öbürü sınırlarda sürekli silahlı gezen kişilerin çevresinde toplanan, gerektiğinde çatışmalara girmeyi ve savaşçı topluluklarını komuta etmeyi içeren yaşam yönelimi idi. Bu iki karşıt yaşam tarzı sınırdakilerin başkenttekilere göre daha enerjik olmalarına neden olmuştur. Sınır bölgelerindeki bu kişiler zamanla silahlı mücadeleyi merkezi siyasete etki etmenin bir yöntemi olarak kullanıp örgütlenmeleri, dünya görüşleri ve kendilerine özgü değerleriyle samuray sınıfının temelini oluşturmuştur.
Tarihteki ilk samuray olan Taira no Masakado’nun öyküsü gençliğinde kuzeydeki illere gönderilmesiyle başlar. Anlatıya göre 935 yılında komşu Hitaçi ilinde yerleşmiş bulunan Minamotoların saldırısına uğramış ancak sağ kaldıktan sonra karşı saldırıya geçip Minamotolardan pek çok kişinin öldürülmesine yol açmıştır. 939 yılına gelindiğinde ise Hitaçi valisinin makamını işgal ettiği gerekçesiyle merkezi hükümet tarafından suçlu ilan edilip aranmaya başlamıştır. Masakado durmak bilmeyip çevre illerin hükümet binalarını da ele geçirme yoluyla kuzey bölgesini tümüyle yönetimi altına almıştır. Hükümet ordusuna 940 yılında yenilip başı kesilen Masakado bir halk kahramanına dönüşüp hükümete direnmenin sembolü olmuştur. Taira-Minamoto çatışmasında sonun başlangıcı ise Taira no Kiyomori’nin torunu Antoku’yu imparator ilan edip bir Fujivara anneden doğma olan Prens Moçihito’nun tüm varlıklarına el koymasıyla gerçekleşmiştir. Moçihito’nun tüm illere gönderdiği bir mektupta hanedanın tehlikede olduğunu bildirmesi ve Tairalara karşı harekete geçilmesini istemesi Minamotoları harekete geçirdi. Bu olayın sonu Dannoura Deniz Savaşı ile geldi ve İmparator Antoku’nun ölümüyle birlikte Minamoto Yoritomo’nun öncüllüğünde Kamakura Dönemi, dolayısıyla Japonya’nın savaşçı sınıf tarafından yönetileceği Samuraylar Çağı başlamış oldu.
Kamakura Şogunluğu’nun yıkılışının nedeni Moğolların Japonya’ya karşı yürüttüğü istila girişiminde saklıdır. Japon adalarının yabancı bir tehditle karşılaşması Kubilay Han’ın Japonya seferi ile ilk kez gerçekleşmiş idi. Bu dönemde iç siyasetteki birliğin bozulmasında birkaç nokta öne çıkmaktadır; ilk nokta Japon silahlı güçleri ve taktiklerinin geniş çaplı grup savaşı teknikleriyle süleşen yağılara karşı yararlı olmamasıyken ikinci nokta savaş sonrasında elde edilebilecek bir toprağın olmamasıdır. Savaşan samurayların çapul ya da ödüllendirilme istemesine karşın hükümetin eli kolu ekonomik açıdan bağlıydı. 1333 yılına gelindiğinde Aşikaga klanının Kamakura Şogunluğu’nun Hōjō naiplerini devirdiğini görmekteyiz.

Kemmu Restorasyonu ve Güney-Kuzey Hanedanları Dönemi’nin ardından Savaşan Ülkeler Dönemi’nin başlangıcı olarak Ōnin Savaşı’nı görmekteyiz. Bu savaşın nedeni temel olarak veraset anlaşmazlığıyla açıklanabilir. Artık ülkenin yönetiminde vazgeçilmez bir duruma gelen Şogun unvanını gelecekte kimin taşıyacağı sorusu, 8. Aşikaga Şogunu Yoşimasa’nın kardeşi Yoşimi’yi üvey oğlu yapması ve ertesi yıl Şogun Yoşimasa’nın bir oğlunun doğmasıyla iç siyasette bir açmazın oluşmasına neden oldu. Bu çıkmaz durumunun yoğun bir iç vuruşmaya dönüşmesinin bir öbür nedeni Hosokava ile Yamana klanlarının kendi Şogun adaylarını destekleyerek hükümette güç kazanma istekleriydi. Bu vuruşmada Şogun Yoşimasa’nın üleşini es geçmemek gerekir; Higaşiyama Kültürü ile ilgili çalışmalarıyla uğraşmakta olan Şogun yaşanan siyasi gelişmelere ilgisiz kalmıştı. Ōnin Savaşı’yla başlayan Savaşan Ülkeler Dönemi 16. yüzyıla gelindiğinde iyice kızışmış, savaşın başlangıcında yaklaşık 260 tane olan beylikten Takeda, Uesugi, Mōri ve Şimazu olmak üzere 4 beylik ön plana çıkmıştı. Öne çıkan bu 4 büyük beyliğin yanında Oda Nobunaga, Hakiki Cennet Tarikatı (Jōdo Shinshū) ve Köy Ayaklanmaları (Ikkō-ikki) da dönemin önemli unsurlarıdır.
Savaşan Ülkeler Dönemi’nde Japon tarihinde daha önce hiç görülmemiş bir gelişme gerçekleşti; 1543 yılında fırtına nedeniyle Kyuşu adasının güneyindeki Tanegaşima adasına sürüklenen bir Çin gemisinden karaya çıkan üç Portekizli tüccar Hristiyanlığın ve tüfeğin Japonya’ya gelişinin başlangıcı olacaktı. Tüfeğin büyük bir ticari ürün olduğunu anlayan Tanegaşimalılar seri üretime geçerek tüfek, barut ve fitil gibi ürünleri satmaya başlamış ve tüfek Japonya’da uzun süre Tanegaşima diye adlandırılmıştır. Oda Nobunaga ile Tokugava İeyasu tüfeği kullanarak Takeda beyliğini dize getirmiştir. Arkebüz tüfeklerle döner payandalı kaset-doldurmalı demir toplardan oluşan ateşli silahların yaygın kullanımı yüksek surlarla çevrili ova kalelerinin tepeliklerdeki korunaklı kalelerin yerine yeğlenmesine neden olmuştur. Tüfeğin Japonya’ya yayılmasıyla doğrudan bağlantılı ve orantılı olarak Hristiyanlık da Japonya’da yayılmaya başlamıştır.
1560 yılında gerçekleşen Okehazama Savaşı ile tüm Japonya çapında üne kavuşan Oda Nobunaga 27 Ağustos 1573 tarihinde Kyoto’ya girerek 15. Aşikaga Şogunu Yoşiaki’yi şehirden sürüp Aşikaga Şogunluğu ile Muromaçi Dönemi’ni sona erdirmiştir. Japon tarihine böyle damga vuran Oda Nobunaga’nın sonu ise kendi generali Mitsuhide’nin taraf değiştirmesiyle olmuştur. 21 Haziran 1582 tarihinde seppuku yaparak yaşamına son veren Oda Nobunaga’dan sonra çiftçi kökenli Toyotomi Hideyoşi Mitsuhide’yi 2 Temmuz 1582 tarihinde meydan muharebesi ile alt etmiştir. Toyotomi Hideyoşi Oda klanı içinde kendisini uygulamada halef konumuna getirip gücünü adım adım artırmak yoluyla ülkenin tek hâkimi konumuna gelmiştir. Toyotomi Hideyoşi’nin döneminde Japon tarihinde daha önce görmediğimiz bir ülkü benimsendi, bu ülkü Kore’nin fethedilmesiydi. Toyotomi Hideyoşi döneminde öne çıkan bir öbür konu da veraset konusudur. Önce yeğenini varis ilan eden Toyotomi Hideyoşi oğlunun doğmasının ardından yeğenini ve yeğenine yakın olanları öldürterek kargaşa durumuna neden olmuştur. Bu kargaşa durumu ise Toyotomi klanının çökmesine neden oldu. Toyotomi Hideyoşi’nin ölümü sonrası Tokugava İeyasu varis Hideyori’nin naibi olmuş ve ilerleyen süreçte Sekigahara Savaşı sonrasında Tokugava Şogunluğu’nu kurmuştur. Oda Nobunaga ile başlayan iç savaşın bitim süreci Toyotomi Hideyoşi ile erginlenmiş, Tokugava İeyasu ile de tamamlanmıştır.
Tüm oyun haberlerimiz için buraya tıklayın.
YNP YouTube kanalı için ise buraya tıklayın.
















